Αρχιτεκτονικό


Το κτήριο που στεγάζεται η Αναγνωστική Εταιρία βρίσκεται σε μια από τις καλύτερες θέσεις της πόλης, που επιτρέπει και την ανάδειξή του, στη γωνία των σημερινών οδών Καποδιστρίου και Σοφοκλέους Δούσμανη, στη βάση του λόφου του Καμπιέλου. Η κύρια όψη του έχει ανεμπόδιστη θέα προς το Ιόνιο Πέλαγος, ενώ η πλάγια βλέπει σε ένα πλάτωμα που χαρακτηρίζει την αρχή της ανηφορικής οδού Σοφοκλέους Δούσμανη.

Με το κτήριο αυτό τερματίζεται –προς το βορρά- το μέτωπο της πρώτης σειράς των οικοδομικών τετραγώνων πίσω από τη Σπιανάδα, που διατρέχεται από ένα δίκτυο στενών ευθύγραμμων δρόμων, διαταγμένων ακτινωτά προς το κέντρο του Παλαιού Φρουρίου. Στη συνέχεια του κτηρίου και μέχρι το τέρμα της οδού Καποδιστρίου, στην αρχή σχεδόν της παραλιακής οδού που αρχίζει να κάμπτεται, βρίσκεται μια σειρά κατοικιών που ανήκαν σε σημαντικές οικογένειες της πόλης. Το τελευταίο κτήριο της σειράς αυτής είναι το μέγαρο του μητροπολίτη.

Ενώ οι γειτονικές του οικοδομές απέκτησαν νεοκλασικό ύφος κατά τον 19ο αι., το κτήριο της Αναγνωστικής Εταιρίας, παρά τις κατά καιρούς παρεμβάσεις που έχει υποστεί, διατηρεί ακόμη την αρμονική αναγεννησιακού χαρακτήρα φυσιογνωμία του, που προδίδει την οικοδομική απαρχή του στην περίοδο της Βενετοκρατίας.

Το σημερινό κτήριο αποτελείται από δυο ενωμένες κατοικίες που ήταν ανεξάρτητες, μέχρι το 1767- 1770, βρίσκονταν σε δύο διαφορετικά οικοδομικά τετράγωνα και χωρίζονταν από τη σημερινή οδό Βουθρωτού, που κατέληγε στην οδό Σοφοκλέους Δούσμανη. Αυτό πιστοποιείται τόσο από τη σημερινή διάρθρωση του ισογείου, όσο και από το χάρτη της πόλης του 18ου αι.

Τα δυο κτήρια ενώθηκαν και αποτέλεσαν ενιαία κατοικία μετά το 1767- 1770 και μέχρι τα μέσα του 19ου αι.- με προσθήκη πιθανότατα ενός ακόμη ορόφου, είτε στο σύνολο είτε μόνο στο δυτικό τμήμα, με ταυτόχρονη κατάληψη του τμήματος του μεταξύ τους δρόμου. Η πιθανότητα αυτή ενισχύεται από τη θέση και τη στήριξη της εσωτερικής σκάλας επικοινωνίας μεταξύ πρώτου και δεύτερου ορόφου. Δεν αποκλείεται η συνένωση των δύο οικοδομών να έγινε πριν το τέλος της βενετοκρατίας, λόγω της ύπαρξης ορισμένων στοιχείων στο τελευταίο όροφο που παραπέμπουν από μορφολογική και κατασκευαστική άποψη στην περίοδο αυτή, δηλαδή της σειράς λίθινων φουρουσιών στη νότια όψη του ανατολικού κτηρίου που βλέπει σε κανιζέλα, επίσης της εξωτερικής καμινάδας στη βόρεια και τέλος του ενιαίου οριζόντιου γείσου στο τέρμα του κτηρίου.

 

Τα δυο κτήρια εμφανίζονται ενωμένα στο προοπτικό σκίτσο του Edward Lear, με τρεις ορόφους και με ένα μεγάλο θύρωμα στη θέση του μεταξύ τους δρόμου, δηλαδή με μορφή περίπου όμοια με τη σημερινή. Το κτήριο στη τελική του μορφή αναπτύσσεται σε τρεις στάθμες με εμβαδόν περίπου 300 m². Η αρχική διάταξη των χώρων δεν μπορεί πλέον να τεκμηριωθεί απόλυτα λόγω των μεταβολών που έχουν γίνει.

Οι κύριοι χώροι της κατοικίας θα βρίσκονταν στους δυο ανωτέρους ορόφους, ενώ το ισόγειο θα στέγαζε βοηθητικές λειτουργίες. Στην κύρια όψη υπήρχαν επίσης τότε δυο μικρές πόρτες για το ισόγειο και επίσης τρεις στην πλάγια όψη. Και τα δυο –άλλοτε  ανεξάρτητα- τμήματα του κτηρίου μοιράζονται από ένα ενδιάμεσο φέροντα τοίχο, σε δυο ίσα περίπου μέρη, έχουν δε τραπεζοειδή περίπου κάτοψη. Η γενική διάταξη του κτηρίου, μετά την ενοποίηση των δύο κατοικιών, θα περιλάμβανε τέσσερις κύριους χώρους και ένα διάδρομο στη θέση του μεταξύ τους δρόμου, όπως συμβαίνει και σήμερα στο ισόγειο, αλλά και στους ορόφους.

Κύρια είσοδος παρέμεινε αυτή του πρώτου ορόφου του ανατολικού κτηρίου, μέσω του εξωτερικού λίθινου κλιμακοστασίου, τοποθετημένη περίπου κεντρικά στην όψη. Για την επικοινωνία των δυο κτηρίων ανοίχθηκαν δυο θυρώματα, στον ίδιο άξονα με την κύρια είσοδο, στο διάδρομο του ορόφου αυτού, όπου κατασκευάστηκε και το εσωτερικό κλιμακοστάσιο. Αν και δεν γνωρίζουμε την αρχική χρήση των χώρων, η εξωτερική καμινάδα που εμφανίζεται στο σχέδιο του Lear στην πλάγια όψη, ίσως δείχνει ότι εκεί υπήρχε άλλοτε το μαγειρείο της κατοικίας.

Ο δεύτερος όροφος χρησιμοποιείται σήμερα για διάφορες πνευματικές εκδηλώσεις, έχει ίδια περίπου μορφή με το πρώτο, χωρίς την προσθήκη του κατά μήκος διαδρόμου. Είναι ενδιαφέρον ότι στον όροφο αυτόν υπάρχουν τζάκια και στους τέσσερις κύριους χώρους του.

Από άποψη εξωτερικής διαμόρφωσης το κτήριο ανήκει στον τύπο που χαρακτήριζε ορισμένες από τις διώροφες μονοκατοικίες της πόλης της βενετοκρατίας, με εξωτερικό κλιμακοστάσιο που οδηγεί στην κύρια είσοδο στον πρώτο όροφο, όπου διαμορφώνεται στεγασμένο πλατύσκαλο. Το κτήριο της Αναγνωστικής Εταιρίας που είναι τριώροφο, έχει την ιδιαιτερότητα να συνδυάζει το εξωτερικό κλιμακοστασίο με ένα είδος διώροφου προστώου στους δυο ανώτερους ορόφους.

Η εξωτερική μορφή του κτηρίου τροποποιήθηκε εν μέρει κατά τον μεσοπόλεμο, σύμφωνα με μελέτη του 1930, που προέβλεπε διαμόρφωση νέων ομοιόμορφων τοξωτών παραθύρων στο ισόγειο και τον πρώτο όροφο και αλλαγή του μεγέθους, της μορφής και της στέγασης του εξώστη του δεύτερου ορόφου.

Βάσει της πρότασης που πραγματοποιήθηκε σε σημαντικό ποσοστό, αναμορφώθηκαν ή κατασκευαστήκαν εξ αρχής ορισμένα ανοίγματα του ισογείου. Ο εξώστης διαπλατύνθηκε και στεγάστηκε με τρικλινή στέγη που αποτέλεσε συνέχεια της στέγης του κτηρίου και η οποία στηρίχθηκε σε δυο πεσσούς στα άκρα και δυο τοσκανικούς κίονες στο κέντρο, πάνω από τους οποίους διαμορφώθηκε ένα είδος ανορθόδοξου θριγκού. Το στηθαίο κατασκευάστηκε τελικά με σειρά από μπλούστρα.

Η τοξοστοιχία του πρώτου ορόφου ανακατασκευάστηκε από οπλισμένο σκυρόδεμα και καταργήθηκαν τα τονισμένα κλειδιά των τόξων, ενώ τοποθετήθηκαν τέσσερα φουρούσια κάτω από τον προέχοντα εξώστη στους άξονες των στηριγμάτων της στοάς. Τη μορφή αυτή, διατήρησε το κτήριο μέχρι τη δεκαετία του 1980, οπότε με νέα επέμβαση αποκαταστάθηκε η πρόσοψη του στη μορφή που είχε κατά τον 19ο αι., σύμφωνα με το σχέδιο τoυ Lear.



 
Email : info@anagnostikicorfu.com | president@anagnostikicorfu.com | secretary@anagnostikicorfu.com | library@anagnostikicorfu.com
enteuktirio@anagnostikicorfu.com
Copyright ©2017 Powerd by INFONETweb.NET